Yeŋisar qulaliçiliği

0
111 ret oqıldı

Uyğur qulaliçiliği uzaq tarihiy dävirlärni baştin käçürüş җäriyanida şäkil çiqiriş, räŋ beriş, gül vä näqiş siziş tehnikisi җähättin täräqqiy etip, adättiki käsiptin räsmiy sän°ät däriҗisigä kštirildi. Qulaliçiliq buyumliri bügünki kündä šziniŋ qedimiyliği vä yärlik alahidiligi bilän uyğur qolhünär sän°iti buyumliri, җümlidin ğäyriy maddiy mädäniyät mirasliri qataridin orun aldi.
Qulalä buyumlirini yasaş usuliğa kälsäk, aval seğizdin sapal leyi etilip, pişirilidu. Şuniŋdin keyin uçarçaq arqiliq uniŋğa şäkil kirgüzülidu. Andin qurutulup, härhil näqiş vä gül çiqirilidu. Äŋ ahirida issiqliq harariti 600 — 800 gradusqiçä bolğan mähsus humdanda pişirilip, qoğuşun arilaşturulğan härhil räŋlärdä boyilidu. Qulalä buyumliriğa berilgän räŋlär, sizilğan gül-giya, näqişlär vä geometriyalik şäkillär uyğurlarniŋ än°äniviy estetik qarişini namayän qilidiğan šzgiçä alahidiligi tüpäyli uyğur qedimiy qolhünär sän°iti tarihidiki yarqin käşpiyatlarniŋ biri bolup hesaplinidu.
Yeŋisarliq 7-ävlat qulaliçi Abdurahman Mämtiminniŋ eytişiçä, uniŋ sulalisiniŋ qulaliçiliq tarihi 400 jilğa yetidekän. U bu käsipni šz zamanisida dadisi Mämtimindin üginip, qulaliçiliq paaliyitini yättä yeşidin başliğan ekän. Bügünki kündä uni ayali, bir kelini vä 8-ävlat varisliri bolğan üç oğli davamlaşturuvetiptu. Yeŋisar ustiliriniŋ qolidin çiqqan mähsulatlar, qimmitiniŋ kündin-küngä eşişi tüpäyli, säyahätçilär yaqturup setivalidiğan, adämlär šylirigä ätivalap tizip qoyidiğan zenät buyumiğa aylandi. Bolupmu, çoŋ-çoŋ zamaniviy restoranlarniŋ qedimiy tüstiki sapal qaça-qomuç, çäynäk qatarliq buyumlirni umumlaşturup işlitişi bu käsipniŋ täräqqiyatiğa yänimu hayatiy küç bähş ätti.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ