«Bovam uyğur tiliniŋla ämäs, milliy mädäniyitimizniŋ täşviqatçisi»

0
87 ret oqıldı

Bähtişat SOPİEV
«Uyğur avazi»

Rehimҗan Tohtahunovni Yarkänt täväsidila ämäs, bälki uniŋ sirtidimu yahşi tonuydu. Çünki u Panfilov nahiyälik Uyğur etnomädäniyät märkizi täşkil qilinğan däsläpki jillardin başlap 22 jil davamida uniŋ räisi boldi. Mädäniyät märkiziniŋ räisi vä QHA äzasi süpitidä Qazaqstanniŋ barliq җaylirida bolup, hälqimizniŋ mädäniyitini başqilarğa tonutti.
«Bovaŋ «uyğur tilida oquŋlar» degän gäplärni pat-pat qilamdu?» degän soalimğa Diyar «meniŋ bovam uyğur tiliniŋla ämäs, milliy mädäniyitimizniŋ täşviqatçisi» däp җavap bärdi.
R.Tohtahunov käspi boyiçä pedagog. Tävädiki äŋ qedimiy Dehan Ğäyrät yezisida duniyağa kälgän. Yezidiki mäktäpni tamamlap, Yarkänt şähiridiki Panfilov pedagogika uçiliöesiniŋ başlanğuç sinip muällimlirini täyyarlaydiğan uyğur bšlümidä tähsil kšridu. Ämgäk paaliyitini S.Kirov (hazirqi Helil hämraev) namidiki mäktäptä muzıka pänidin muällim boluştin başlaydu.
Uniŋ muzıkiğa bolğan häväsi küçlük bolğaçqa, 1966-jili Almuta şähiridiki Qurmanğazı namidiki Dšlät konservatoriyasiniŋ häliq çalğu äsvaplar fakul'tetiğa oquşqa çüşüp, uni 1973-jili tamamlidi. Rehimҗan aka pat-patla ustazi, hälqimizniŋ uluq kompozitori Quddus Ğoҗamiyarovniŋ ismini tilğa alidu. Konservatoriyani tamamliğandin keyin däsläp šzi oquğan pedagogika uçiliöesida muzıka pänidin däris bärdi. Andin 1976-1980-jilliri nahiyälik partkomda mädäniyät bšlümini başquridu. Ändi 1980-jildin tartip şähärdiki P.Çaykovskiy namidiki Sän°ät mäktividä mudir bolup işlävatidu.Uyğur milliy çalğu äsvaplar siniplirida ustazliq qilidu.
– Meni bovam šzi yetiläp şähärdiki Helil Һämraev namidiki mäktäpkä elip barğini tehi tünügün yüz bärgändäkla tuyulidu, – däydu Diyar. – Bovam bilän momam Märiyämniŋ işänçisini aqlap mäktäptä äla bahalarğa oqudum. Һazir Almutidiki ihtisat kolledjida tähsil kšrüvatimän. “Uyğur tilida oquğan balilarniŋ keläçigi yoq” degän pikirgä qoşulmaymän. Keläçäktä ihtisatçi boluş arminim bar. Ändi pärzäntlirimnimu šzäm oquğan mäktivimgä berimän. Çünki ana tilini bilmäy turup, šzgä tilni üginiş mümkin ämäs. Män boş vaqtimda inliz tilini üginivatimän. Dšlät tili bolsa, meniŋ ikkinçi ana tilim.
Rehimҗan Tohtahunov räpiqisi Märiyäm hädä bilän bäş qiz tärbiyiläp qatarğa qoşti. Ulardin 13 nävrä sšydi. Nävrilärniŋ ikkisi H. Һämraev namidiki mäktäptä äla oqudi. Yänä bir nävrisi Niҗat Almuta şähiridiki industrial kolledjni tamamlap, hazir Aqtav şähiridä härbiy hizmitini štävatidu.
Rehimҗan Tohtahunov – Panfilov nahiyäsiniŋ Pähriy grajdini, Qazaqstan Maarip älaçisi, birnäççä tävälludliq medal'larniŋ, QHAniŋ «Birlik» altun medaliniŋ sahibi. Qazaqstan hälqi Assambleyasi täşkil qilinğan däsläpki kündin uniŋ äzasi. Һazir hšrmätlik däm elişqa çiqqan bolsimu sän°ätkä iştiyaqi bar balilarğa uyğur milliy saz äsvapliridin däris berivatidu. Şagirtliri Dilmurat Baharov, Rustäm Aripov, Gšzäl Musaeva, Dolqun Tohtahunov, İlham Sulaymanov käspiy sazändä häm nahşiçi bolup yetildi. Ustaz şagirtlirini sähnilärdä kšrsä pähirlinip, beşi kškkä yetidu.
Bu künlärdä «Rehimҗan» sän°ät mäktividä 50 tin oşuq bala qedimiy uyğur sän°itiniŋ qir-sirlirini ügänmäktä.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ