Şeyitlar rohiğa tazim

0
53 ret oqıldı

Raşidäm RÄҺMANOVA,
«Uyğur avazi»

1997-jili Qazaqstanniŋ Tunҗa Prezidenti – Elbasıniŋ Pärmaniğa benaän, 31-may — Säyasiy täqip qurvanlirini hatiriläş küni däp elan qilindi.

Şuniŋdin beri HH äsirniŋ beşida qazaqstanliqlarni talay häläykümgä selip, qayğu-häsrätkä çšktürgän säyasiy täqipläş qurvanliriniŋ isimliri atilip, beguna etilğan, elidin qoğlanğan, hayati bemäzgil qiyilğan ata-bovilar rohiğa atap dua qilinip, näzirlär berilivatidu, yadikarliqlar ornitivatidu. Ämgäkçiqazaq nahiyäsiniŋ Lavar yezisidiki yadikarliq äynä şular җümlisidindur.
Uşbu yadikarliq 1995-jili Çeläk nahiyälik Uyğur etnomädäniyät märkiziniŋ räisi İminҗan Nasirovniŋ täşäbbusi bilän bärpa bolğan edi. Jillar štkänsiri yadikarliq upirap, konirap kätti. Paҗiälik vaqiäniŋ 100 jilliği harpisida җamaätçilikniŋ täşäbbusi bilän uni remont qiliş mäsilisi kštirilip, yärlik hakimiyät vä җumhuriyätlik Uyğur etnomädäniyät märkizi täripidin qollap-quvätläşkä egä boldi. ҖUEM yenida “Atu” paҗiäsiniŋ 100 jilliğini štküzüş boyiçä komissiya qurulup, yadikarliqni remontlaş işliriniŋ hšҗҗätliri täyyarlandi. Komissiyagä «Uyğurlarniŋ milliy assotsiatsiyasi» җämiyätlik birläşmisiniŋ räisi Һakimҗan Mämätov rähbärlik qilip, uşbu komissiya äzaliri birnäççä ayniŋ içidä juquri paaliyätçanliq kšrsätti.
Täkitläş lazimki, bu aliyҗanap işqa Alimҗan İbragimov, Varis İslamov, Ähmätҗan Şardinov käbi sahavätlik insanlar hamiyliq qilsa, nahiyäniŋ barliq yeziliridiki uyğur җamaätçiligi ählimu mäbläğ täripidin yardäm qolini sundi. Çeläk regioniniŋ çoŋ jigitbeşi Һebibullam Abdullaevniŋ rähbärligidä yeza-yezilardin millätpärvär jigitlär, Çeläk yezisidiki politehnikiliq kolledjiniŋ studentliri memorial ornitilidiğan mäydanni tazilaş vä quruluş işliriğa qatnaşti. Qisqisi, birnäççä ay mabaynida tävlük boyi degidäk yadikarliq beşida iş qizğin jürgüzüldi. Qaraturuq, Dostluq vä Lavar yeziliriniŋ jigitbaşliri, hanim-qizlar vä yaşlar keŋäşliriniŋ räisliri vä väkilliri, başqimu jut aktivistliri remont mäydanidin kätmidi, desäkmu bolidu. Nätiҗidä Lavarda kona yadikarliq ornida talantliq häykältaraş Rustäm Şämahunov layihisidiki yeŋi yadikarliq bärpa boldi.
Lavardiki «Atu» paҗiäsiniŋ qurvanliriğa ornitilğan yadikarliqniŋ eçiliş märasimi täntänilik räviştä Ämgäkçiqazaq nahiyälik hakimiyätniŋ qollap-quvätlişi bilän štti. Uniŋda däsläpki sšz Ämgäkçiqazaq nahiyälik mäslihitiniŋ kativi Beket Ahmetovqa berildi.
– 12 ayniŋ sultani bolğan – hasiyätlik Ramzan eyida nahiyämizniŋ Lavar yezisida mahiyiti nahayiti juquri çarä ämälgä aşmaqta. “Ötmüşsiz keläçäk yoq”, demäkçi, bu aliyҗanap iş Çeläk täväsiniŋ җämiyätlik işliriniŋ aktivistliri vä sahavätlik insanlarniŋ äҗri bilän ämälgä eşivatidu. Şuŋlaşqimu nahiyä hakimi Binäli Isqaqniŋ namidin ularğa çäksiz minnätdarliğimizni izhar qilimiz, – dedi Beket Tšlegenulı.
Novättiki sšzgä çiqqan Ämgäkçiqazaq nahiyäsiniŋ Pähriy grajdini İminҗan Nasirov Lavardiki yadikarliqniŋ, 101 jil muqäddäm yüz berip, uyğur hälqiniŋ tarihida untulmas sähipigä aylanğan «Atu» paҗiäsiniŋ tarihini äsläp, yadikarliqni remont qiliş işlirini qolğa elip, uniŋ hšddisidin çiqqan aliyҗanap insanlarni tilğa aldi.
“Beybitşilik älemi” häliqara Qazaq iҗadiy ziyalilar birläşmisiniŋ prezidenti Äben Nurmanov, Ämgäkçiqazaq nahiyäsiniŋ Pähriy grajdini Eleusiz Sultanğaziev, moskvaliq şair Vil'yam Sadiqov vä başqilar gunasiz qaza bolğanlarni hatiriläş tiriklärniŋ pärzi ekänligini qäyt qilsa, yadikarliqni remontlaş işliriniŋ beşida turğan «Uyğurlarniŋ milliy assotsiatsiyasi» җämiyätlik birläşmisiniŋ räisi Һakimҗan Mämätov yadikarliqniŋ qayta tiklinişi yolidiki işlarğa vä quruluşta ämgäk siŋärgän insanlarniŋ äҗrini atap štti.
Andin yadikarliqniŋ lentisi täntänilik räviştä qiyildi. Ahirida nahäqtin-nahäq qaza bolğan qerindaşlarniŋ rohiğa atap qur°an oquldi.
«Atu» paҗiäsiniŋ qurvanliriğa beğişlanğan mitinglar nahiyäniŋ Qoram, Yeŋişär, Taştiqara, Täşkänsaz, Keyikvay vä başqimu yezilirida bolup štti.
Bährim ĞLAVDİNOV, memarçiliq pänliriniŋ doktori:
— Bügünki çarä-tädbirniŋ ähmiyiti şuniŋdin ibarätki, u äşu qanliq paҗiä qurvanliriğa aylanğan äҗdatlirimizğa bolğan hšrmitimizniŋ bir bälgüsidur. Ändi tarihimizni bilmäy turup, keläçigimizni eniqlaş mümkin ämäsligini kšzdä tutsaq, yaş ävlat väkilliri hälqimizniŋ beşidin äynä şundaq qayğuluq künlärniŋ štkänligini bilip qalğanliği muhim däp hesaplaymän. Buniŋdin taşqiri, mäzkür yadikarliqniŋ moşu yärdä qäd kštirip turuşiniŋ şu qirğinçiliq kšpçilikniŋ yadida mäŋgü saqlinip qelişiğa türtkä bolidiğanliği çoqum.
Şuniŋ bilän billä dšlät täripidin, yäni elimizniŋ Tunҗa Prezidenti — Elbasıniŋ Pärmaniğa benaän, 31-may — Säyasiy täqip qurvanlirini hatiriläş küni däp elan qilinğanliği tüpäyli, nurğunliğan işlarniŋ ämälgä aşuruluvatqanliğiğa minnätdarliğimizni eytişimiz keräk. Bu җähättin Ämgäkçiqazaq nahiyälik hakimiyätniŋ häm moşu işlarniŋ beşida jürgän millätpärvär qerindaşlirimniŋ ämgigi bebaha. Şuŋlaşqa män ularğa rähmitimni eytip, işliriğa utuq tiläymän.

***
Rustäm ŞÄMAHUNOV, yadikarliq muällipi, rässam-häykältaraş:
— Hälqimizniŋ beşiğa çüşkän bu til bilän eytip yätküzgüsiz paҗiägä yadikarliq ornitiş mäsilisi qozğalğanda, meniŋdä şu paaliyätkä az bolsimu šzämniŋ hässämni qoşsam degän oy päyda bolğan edi. Aridin biraz vaqit štüp, bu işniŋ beşida jürgän aka-hädilär maŋa muraҗiät qilip: «Uka, biz šzara kelişip, yadikarliqni seniŋ yasiğiniŋni toğra kšrduq. Һär halda sän arimizdiki käspiy häykältaraşlarniŋ biri. Şuŋlaşqa “yaq” demäy, bu işni därhal qoluŋğa alsaŋ» dedi. Mänmu, šz novitidä, millitimniŋ täğdirigä munasivätlik bu muhim vaqiäniŋ iştrakçisi boluş niyitidä yadikarliqni yasaşqa kiriştim. Kšrüp turuptimizki, beguna etilğan äҗdatlirimizniŋ rohini huş qiliş niyitidä bolğan bir top äzimätlärniŋ äҗri tüpäyli bu yadikarliq ornitildi. Qoşumçä qilimänki, addiy bir uyğur millitiniŋ väkili boluş süpitim bilän uşbu yadikarliqni yasaş maŋa nesip bolğanliği üçün šzämni bähitlik his qilimän.

Ämgäkçiqazaq nahiyäsi.

***
Gšhärbüvi İSMAYİLҖANOVA,
«Uyğur avazi»

31-may-Säyasiy täqipläş qurvanlirini hatiriläş küni Panfilov nahiyäsidiki Yarkänt şähiri bilän barliq 13 yeza okruglirida än°äniviy matäm mitingisi bolup štti.

«Azalı tarihqa – ayrıqşa tağzım» mavzusida stalinçä täqipläş qurvanlirini hatiriläş üçün Yarkänt şähiridä bolup štkän mitingta däsläp Panfilov nahiyäsiniŋ hakimi Temirlan Bektasov sšzgä çiqip, säyasiy täqipläş jilliriniŋ Qazaqstan tarihidiki äŋ dähşätlik jillar bolup qalidiğanliğini alahidä tilğa aldi. Nahiyä hakimi bu jilliri türmilärdä nahäqtin-nähäq azaplinip, etilğanlarni hatiriläp, bir minutluq süküt saqlaşqa çaqirdi.
Mitingida şähärdiki Ämgäkçi ottura mäktiviniŋ oquğuçiliri bu häqtä yezilğan şeirlarni ipadilik yadqa oqudi.
Şuniŋdin keyin säyasiy täqipkä uçriğan peşqädäm märipätçi Sidiq Zuliyarovniŋ qizi Panfilov nahiyäsiniŋ Pähriy grajdini Saniyäm Zuliyarova, İ.Altınsarin namidiki mäktäpniŋ muällimi Erkebulan Beyseğulov sšz elip, mudhiş jillardiki hälqimiz beşiğa çüşkän qayğu-häsrätniŋ qälblärdä mäŋgü saqlinidiğanliğini qäyt qildi.
Ahirida nahiyä rähbärliri bilän iş vä oquş orunliriniŋ rähbärliri, jut-җamaätçilik väkilliri säyasiy täqipläş qurvanliri hatirisigä ornitilğan yadikarliqqa gülçämbärlär qoyup, Yarkänt şähärlik märkiziy meçitniŋ imami Serik Şärip qur°an tilavät qildi.

Panfilov nahiyäsi.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ