Ailä munasiviti

0
46 ret oqıldı

Uyğurlarniŋ ailäviy adätliridä atiliq qandaşliq munasivitiniŋ täsiri qoyuq äkis etilgän. Yäni ailä başquruş ärgä mänsüp bolup, uniŋ ailidiki orni vä hoquqi çoŋ bolğan. Ana başliq qalğan ailä äzaliriğa atiniŋ mähkümigä boysunuş şärt qilinğan. Mäsilän, hälqimizdä bir ailigä nisbätän barliq elim-berim işlirini başquruş, rätläş, barliq ihtisadiy mäsililärgä egidarçiliq qiliş hoquqi ailä başqurğuçiğa has bolğan. Ailiniŋ başqa äzaliri uniŋğa väkillik qilalmiğan. Ägär ailä rähbiri šlüp kätsä, yaki mälum säväplärgä bola, sirtqa çiqip ketip qaytip kelälmigän bolsa, juqurida qäyt qilinğan mäsililärni җamaätniŋ kepilligi vä guvaliği astida şu ailiniŋ çoŋ oğli (ägär ailidä oğul bolmisa – anisi) vakalätän birtäräp qilişqa hoquqluq.
Ailiniŋ ihtisadiy mülkigä varisliq qiliş җähättin uyğurlar asasän islam şäriätlirigä tayinip, «ailä äzaliri içidiki är — bir oq, ayal — yerim oq» qaidisigä riayä qilğan. Yäni šyniŋ bir türküm mülükliri dehançiliq saymanliri, qaça-qomuç, qazan-çšmüçliri şu ailiniŋ çiriğini yandurğan oğulğa qaldurulğan. Mabada ata-ana hayat vaqtida beqivalğan balilar, nävrä-ävrilär vä başqa җanlar bolsa, ularmu ailä mülkigä varisliq qiliş hoquqiğa egä.
Oğul bala šsüp, šy-oçaqliq bolğandin keyin, därhal bšlünüp çiqmaydu. Ata-anisi hayat turup, miras qalsa, җamaätçilik içidä qattiq äyip hesaplinidu. Balilar çoŋ bolup alahidä šy tutuş päyti kälgändä, känҗä oğul ata-anisiğa hämra bolup, şu ailiniŋ çiriğini yanduridu. Şuniŋ üçün uyğur çšçäkliridä, dastanlirida känҗä oğulni batur vä danişmän süpitidä uluqlaş än°änisi moҗut.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ