Şamilni «yultuz» qilğan qizçaq

0
766 ret oqıldı

Yoldaş MOLOTOV,
«Uyğur avazi»

Mälumki, 1992-jili 23-iyun' küni Qazaqstan Җumhuriyiti Aliy Keŋişi «Qazaqstan Җumhuriyiti içki işlar organliri toğriliq» qanunni qobul qildi. Moşu qanun Qazaqstan politsiyasiniŋ hizmiti vä väzipilirini bälgüläp bärgän däsläpki qanun akti bolup hesaplinidu. 2007-jili Qazaqstanniŋ Tunҗa Prezidenti Nursultan Nazarbaev qanunniŋ qobul qilinişiniŋ 15 jilliği munasiviti bilän 23-iyun' künini Politsiya hadimliri küni qilip bäkitti. Şu jildin başlap bu kün politsiya hadimlirini käspiy mäyrimi süpitidä nişanlinip kelivatidu.
Qazaqstan Politsiyasi küni — bu politsiya hadimliri vä veteranliriniŋ ämgäkliri bahalinip, ularğa izzät-hšrmät, minnätdarliq izhar qilinidiğan kün. Älvättä, bizmu, än°änä boyiçä, uzun jillar davamida hoquq qoğdaş organlirida işläp, utuqlarğa yätkän birär şähs häqqidä kšlämlik maqalä berip, politsiya hadimlirini täbrikligän bolar eduq. Amma bügün şu än°änilirimizdin sirt çiqip, hazir җämiyitimizdä qizğin muhakimä qilinivatqan, ahirqi vaqitlarda elimizdä yüz bärgän vaqiälär nuqtäiy näzäridin qariğanda, politsiya işiğa tamamän yeŋi, iҗabiy kšzqaraş şäkilländürgän, duniyani šzgärtişkä qabil bolğan bir sürät häqqidä yezişni toğra kšrduq.
Täkitläş lazimki, ahirqi ikki ayda elimizniŋ çoŋ şähärliridä qanunsiz naraziliq namayişliri uyuşturuldi. Politsiya hadimliri teçliq ahaliniŋ, dšlitimizniŋ qanuniy mänpiyätlirini himayä qilip turdi. Mälum boluşiçä, moşu qanunsiz namayişlar davamida 300gä yeqin politsiya hadimi zärdap çäkti.
Nur-Sultan şähiridä štkän namayişlarniŋ biridä üç yaşliq qizçaq qolidiki gülni tärtip himayisidä turğan härbiygä sunidu. Һärbiymu ältäk qizniŋ sunğan gülini hoşalliq ilkidä qobul qilidu. Moşu päytni qizniŋ anisi sürätkä çüşirivelip, İnternetqa salidu. Qisqa vaqit içidä bu sürät İnternetta äŋ kšp muhakimä qilinğan vaqiägä aylandi. Pikir yazğanlarniŋ hämmisi nahayiti illiq lävzilirini qaldurğan.
Keyin mälum boluşiçä, u jigit hazir Milliy gvardiyadä härbiy borçini štävatqan on säkkiz yaşliq Şamil Muhidinov ekän. Şamil Almuta vilayiti Talğir nahiyäsidä tuğulup šskän.
— U küni prezident saylimi štkäçkä, hämmimiz avaz berip bolğandin keyin şähär koçilirida җämiyätlik tärtipni saqlaş üçün atlanduq, — dedi u jurnalistlar bilän bolğan sšhbättä. — Älvättä, u küni hämmimiz täşviş ilkidä bolduq. Säptä turğinimizda kiçikkinä bir qiz kelip, maŋa mamkap gülini sundi. Koçida bir yärdin juluvalğan ohşaydu. Meniŋ käypiyatim därhal kštirilip, gülni aldim. Säpdaşlirimniŋmu täşvişi yoqidi. Äsli härbiy instruktsiyagä muvapiq, säptä turğanda qalqanni çüşiriş qät°iy män°iy qilinidu. Şuniŋğa qarimay, işimiz tamamlinip, härbiy qisimğa qaytip kälginimizdä, komandirlar meni mahtapmu qoydi. Ätisi män häqiqiy räviştä İnternet «yultuziğa» aylandim. Kšp štmäyla ata-anam telefon qildi. Ularmu hoşal. Ata-anamğa pütkül elimizdin tamamän natonuş adämlär telefon qilip, täşäkkür izhar qiptu.
İkki kündin keyin heliqi qiz anisi Sayajan Dosjanova bilän härbiy qisimğa kelip, Şamil Muhidinov bilän uçraşti. Şamil bu uçrişişta ältäk qizğa šziniŋ soğisini täğdim qildi.
Moşu maqalini täyyarlaş davamida biz Şamilniŋ ata-anisini tepişqa muyässär bolduq. Ular Talğir nahiyäsiniŋ Qizil Ğäyrät yezisida istiqamät qilidekän.
— Şamil kiçigidinla politsiya hadimi boluşni arman qilatti, —däydu uniŋ dadisi Azat. — Bu täsadipi ämäs. Çünki dadam Muhidin šz vaqtida militsiyadä işläp, mayor unvanida istipağa çiqti. Һazir 83 yaşqa kirdi. Mänmu militsiyadä işlidim, hazir pensiyadä. Şamil šz mäyli bilän härbiy säpkä kätti. 9-iyun' küni yüz bärgän vaqiädin keyin bizgä telefon qilğuçilar nahayiti kšp boldi. Ularniŋ hämmisi bizgä yahşi niyätlirini eytivatidu. Älvättä, ayalim Zohra ikkimizniŋ hoşalliği çäksiz (külüp). Şamilniŋ arqisida bizmu «yultuz» bolup kättuq. Telekanallar kelip çüşirip kätti. Rastini eytqanda, keyinki vaqitlarda yüz bärgän vaqiälär hämmimizni täşvişkä selip qoydi. Amma oğlumizniŋ moşu märdaniliq işi insanlarğa duniyada hazirmu yahşiliqniŋ, mehrivanliqniŋ bar ekänligigä işänçä hasil qilidu.
Juqurida eytqinimizdäk, bu vaqiä İnternetta qizğin muhakimä qilindi. Һätta şair Vil'yam Molotov uniŋğa beğişlap şeirmu yezip ülgiriptu. Tšvändä şu şeirni diqqitiŋlarğa havalä qilivatimiz.

Qizçaq, gül vä җäŋçi
Tutuq asman qapiğin türgän,
Asmandinmu sürlük adämlär.
Ana bilän säylitip jürgän,
Qizçaq basar uşşaq qädämlär.

Ätrapida yüzligän adäm,
Qiziqturmas bu lekin uni.
Şundaq ketip barğanda beğäm,
Kšrüp qaldi eçilğan gülni.

Qoyup ana qolini şu tap,
Gül täräpkä jügridi därhal.
Varaŋ-çuruŋ bir mähäl tohtap,
Orun aldi äҗayip bir hal.

Üzüvelip gülni avaylap,
Turup qaldi ikki topara.
Andin maŋdi aldiğa qarap,
Җäŋçilärgä kiyingän qara.

Äynäk niqap käynidä kšzlär,
Һäҗäplinip qarar säbigä.
Tapalmastin eytişqa sšzlär,
Daҗiğandäk boldi käynigä.

Omaq qizçaq sundi gülini,
Säptä turğan җäŋçigä berip.
Gülni ämäs, teçliq ünini,
Turğandäkla şu çağ äkelip.

Soğ qalqanni tutsimu šzi,
Jürigidä bar ekän oti.
Täbässümdä eçilip yüzi,
Җäŋçi gülin säbiniŋ tutti.

Tegi uluq bu addiy halät,
Savaq bolğay pütkül җahanğa.
Häliq üçün bolup säyasät,
Teçliq keräk däydu insanğa!
Vil'yam MOLOTOV.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ