«Yaşanğanlar yaşnisun…»

0
48 ret oqıldı

Hälqimizdä äzäldinla: «Yaş kälsä işqa, qeri kälsä aşqa», degän ibrätlik näqil bar. Biyilmu pasibanliq, ğämhorluq vä mehrivanliqniŋ ipadisi bolğan «Yaşanğanlar küni» märikisi Uyğur nahiyäsiniŋ barliq jutlirida atap štüldi. Һär halda, Aqtam yezisida štkän täntäniniŋ yoli bšläk. Uni uyuşturğuçilar yeziliq mämuriyät, nahiyälik Uyğur etnomädäniyät märkizi vä «Alamät» prodyuserliq märkizi. Һamiyi birla – «Tohtahunov – A» dehan egiligi.
«Yaşanğanlar yaşnisun…» däp atişiptu ular novättiki bu çarä-tädbirni. Därhal eytiş keräkki, bu niyitini ämälgä aşuruş üçün barini ayimaptu. Hälqimizniŋ tonulğan nahşiçiliri Tolunay Äysärova, Nuralim Varisov, Nurälähan Qurvanbaqieva, «Tarim» ussulçilar topi vä täklip qilinğan başqimu mehmanlarniŋ tärkivigä qariğanda, «Tohtahunov – A» dehançiliq egiliginiŋ räisi Ämirdin Şärdinoğli jutdaşliriğa dästihanla ämäs, kšŋlinimu käŋ yayğini kšrünüp turidu.
Sürnäy-karnay yaŋrap, ätigändin beri älni şerin bearamliqqa salğan bu märikä häqiqätänmu teçliq, hatirҗämlik, dostluqniŋ nişanisi edi. Jut mänzirisigä sšlät qoşup, çirayliq selinğan «Mansur» kafesiniŋ aldiğa täräp-täräptin adämlär jiğilişqa başlidi. Täntänigä jutniŋ sirtida yaşavatqan «sabiq» aqtamliqlar vä moşu jutqa ämgigi siŋgän başqimu kšpligän äzimätlär täklip qiliniptu. Bir-biri bilän quçaqlişip, hätta kšz-yaş qilip kšrüşüvatqan adämlärgä qarap tävrinipmu qalidekänsän.
«Alamät» prodyuserliq märkiziniŋ räisi Qälbinur Arup mehmanlarniŋ kšŋlini birdinla šzigä ram qilivaldi. U uşbu märikiniŋ qädir-qimmiti häqqidä tohtilip, andin däsläpki sšzni yeza okruginiŋ hakimi Esbol Manapovqa bärdi. Һakim šz nutqiniŋ räsmiy qismidin keyin bir top kişilärgä pähriy yarliqlarni tapşurdi. Andin mäktäp oquğuçiliri uyğur vä qazaq tillirida ana jut, ata-anilarğa beğişlanğan şeiriy salamlirini yollidi.
Käçniŋ asasiy qismi «Yezam Aqtam» nahşisi bilän başlandi. Moşu jutta tuğulup šskän, tonulğan şair İlahun Һoşurovniŋ bu şeirida barliq aqtamliqlarniŋ seğinişi, şatliği muҗässäm desäk, mubaliğä ämäs.
Jut imami dästihanğa dua bärgändin keyin, jigitbeşi Nurahun Duganov jut mštivärlirini yänä bir qetim täbrikläp, käçkä sahiphanliq qilivatqan jutdişi «Tohtahunov – A» dehan egiliginiŋ räisi Ämirdin Şärdinoğliniŋ paaliyitigä alahidä tohtaldi.
Jutumizdin yetilip çiqqan yaşlarniŋ himmitigä apirin, – dedi u. – Mälimizdiki šmlük, inaqliq tüpäyli, Uluq Vätän uruşi qurvanliri hatirisigä yadikarliq ornattuq. Ätä-šgün yeŋi meçit eçiliş aldida turidu. Һazir biz oltarğan kafemu jut baliliriniŋ äҗri. Ämirdin Şärdinoğlimu şularniŋ biri. Dadisidin 9 yeşida jitim qelip, tartmiğini az boldi. Mana ändi ata käspini davamlaşturup, nahiyädiki äŋ ilğar bağvängä aylandi. Özi kšptin beri Almutida yaşavatsimu, tuğulğan jutini bir däqiqimu untuğini yoq.
Novät bilän sšzgä çiqqan nahiyälik Aqsaqallar keŋişiniŋ räisi Nurväg Seyitov, nahiyälik Uyğur etnomädäniyät märkiziniŋ sabiq vä bügünki räisliri Zakir Mämirov, Uyğun Arziev, Çonҗa yezisiniŋ çoŋ jigitbeşi Nurmähämät Aripov mštivärlärni täbrikläp, bügünki kündä šmlük vä birlikniŋ zogulisi bolidiğan mundaq çarilärniŋ muhimliğini täkitläşti. Bolupmu «Uyğur nahiyälik bağvänlär җämiyitiniŋ» räisi Uyğun Arziev käsipdişi Ämirdin Şärdinoğliniŋ häyrihahliq paaliyätlirigä alahidä tohtilip, uniŋğa tehimu çoŋ utuq tilidi.
Moşu käçkä täklip qilinğanlar arisida Aqtamğa 1965-jili muällim bolup kelip, ta 2014-jilğiçä hizmät qilğan sabiq mudir Soyuz Nizahunovniŋ nutqi kšpçilikkä bšläkçä täsir qildi.
Nahiyädä uzun jil baş dohtur, keyinki jilliri bolsa, bevasitä Aqtamda hizmät qilğan salamätlikni saqlaş sahasiniŋ älaçisi Abdumanap Ämitahunovqimu jut alahidä ihlas bildürdi.
Äynä şundaq bu jutqa kelip, käynidin yahşi nam qaldurup kätkän, sabiq räis Yoldaş Rozahunovmu bu käçniŋ pähriy mehmini boldi.
Novättä sšz alğan Ämirdin Şärdinoğli jutdaşlirini qizğin täbrikläp: «Ataŋ šlsimu, ataŋni kšrgänlär šlmisun» degändäk, silär bizniŋ tayançilirimiz. Şuŋa arimizda jürüp, tehimu yaşnaveriŋlar» degän izgü- tiläklärni eytti. Andin u birqatar mštivärlärgä soğilirini tapşurdi. Җümlidin u säkkiz pärzäntni çoŋ qilip, qatarğa qoşqan anisi, 85 yaşliq Taҗigül aniğa baş egip tazim qilip, ton kiygüzdi.
…Ävu bir jilliri adämlär bu juttin top-topi bilän kšçüp, yaqa jutlarğa ketişkän edi. Jut çšldäräp qelivedi. Amma su aqqan eriqta yänä aqidekän. Һazir jut qaytidinla җanlinip kätti. Buniŋda, älvättä, äşu pitirap kätkän jutdaşlarniŋ hässisi zor. Älgä, jutqa bolğan muhäbbät ularni bäribir šzigä tartti. Män ihtiyarsiz, moşu jutta tuğulğan äҗayip rässam vä insan Maris aka Һetahunovniŋ «Ana jut çaqiridu» polotnosini kšz aldimğa kältürdüm.
Ähmätҗan İSRAPİLOV.
Uyğur nahiyäsi.
Maharät İmirova çüşärgän sürät.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ