Eçilğanni yepip, çeçilğanni terip…

0
835 ret oqıldı

Ana süti! ھär kim yoruq duniyağa kšz açqan kündin başlap, ana kškrigini izdäydu. Aniniŋ mehir-muhäbbitidin bähirlängän naresidä ana sütiniŋ dämini tartqandin keyin tehimu җanlinip, šzigä küç-quvät toplaydu. Uniŋda ana sütiniŋ qudrätlik küçi bilän här qandaq ağriqqa taqabil turuş hususiyiti şäkillinidu.

Aniniŋ aq sütini, uniŋ ämgäk äҗrini äzizläş، bahalaş، pärzäntlik borçuŋni ada qiliş bolup hesaplinidu. Şuŋlaşqa Päyğämbirimiz «Anaŋni hšrmätlä، anaŋni hšrmätlä، yänä anaŋni hšrmätlä» däp, ana rolini alahidä bahaliğan. ھä، ana qälbi — däriya. İmam Muslim rivayät qilğan hädistä Päyğämbirimiz «Ata-anaŋlarğa mehrivan boluŋlar, şu çağda silärmu pärzäntliriŋlardin mehir-şäpqät kšrisilär»، degän.

«Bir yezida yoldişidin ätigän ayrilip, tul qalğan ana yalğuz oğlini «qanatliqqa qaqturmay, tumşuqluqqa çoqturmay» beqip, šstürüptu, däp sšz başlidi ağinäm bir mäşräptä. — Oğli mäktäpni tamamliğandin keyin Riga şähiridiki Grajdanlar aviatsiyasi institutiğa oquşqa çüşüptu. Diplom alğandin keyin Sverdlovsk (hazirqi Ekaterinburg) şähiridiki aviatsiya otryadiğa işqa orunlişiptu. Bir-ikki jildin keyin şu täväniŋ bir rus qiziğa šylinip, ailä quruptu. Bala-җaqiliq bolğandin keyin yezida qalğan anisini šzi bilän billä elip kätmäkçi bolup, jutiğa käptu.

— Balam, rähmät. Meni issiq ornumdin qozğap nemä qilisän. Jutumni, monu šzäŋ çoŋ bolğan qutluq šyümni taşlap nägä barimän, balam. Allağa şükri, hazirçä küç-quvättin qalğinim yoq. Qorada melim, katäktä tohu-turumum bar, sähärdin ta käç kirgiçä şularniŋ käynidä jürüp, künlärniŋ qandaq štüvatqininimu bilmäymän. Salamätligim yahşi, meniŋdin zadi vayim yemä. Hät bar, telefon bar… Hävärlişip turarmiz. Biraq, iltimasim, balam, šskän altun ugaŋni untimay, jutqa pat-pat kelip, ataŋniŋ rohiğa atap jit puritip, Qur°an tilavät qilğuzup, nävrilirim bilän kelinni didarlaşturup tursaŋ bolğini, qulunum!، — däp ana minnätdarliğini bildürüptu.

Rast, başta jil arilap bolsimu, uçquç jigit jutiğa kelip-ketip jürdi. Kelinimu bir-ikki qetim käldi. Amma uniŋ kelişidin ketişi çapsan boldi. U yeza hayatiğa tšzmidi. Aniniŋ yalğuz oğliniŋmu bara-bara ayiği tartilip, jutqa kälmäs boldi. Anisi bilän anda-sanda telefon arqiliq hävärlişip turdi. Yeza üstidin birän-särän samolet uçup štsä، ana uniŋğa qol şiltip: «Äynä، ävu samoletta meniŋ uçquç balam ketip baridu. Bayqidiŋlarmu, qanatlirini qeqip, salam yollavatidu. İşiniŋ kšpligidin, vaqtiniŋ yoqliğidin jutqa kelälmäyvatqan boluşi keräk. Äytävir, qäyärdä jürsäŋmu, aman bolğin, qulunum. Seniŋ saq-salamät uçup jürginiŋniŋ šzi meniŋ üçün zor bähit, balam»،  däp ana šzigä-šzi täsälla berätti. Aylarni qoğlap jillar štti. Ana uçquç oğlini zariqip kütüp, ahiri alämdin štti. Jut anini ahirqi säpärgä çirayliq uzitip qoydi. Uçquç oğliniŋ qäyärdä jürgänligini bilmigänliktin, uniŋğa anisiniŋ vapati toğriliq hävär yätmidi»، däp gepini tügätti ağinäm.

Aniniŋ tün uyqisini tšrtkä bšlüp, päpiläp šstürgän yalğuz pärzändiniŋ ana aldidiki šz borçini štimigänligi moşu ämäsmu. Ana kšz jumuş aldida yalğuz oğlini käçürgändimu?! Bilmidim. Şähsän meniŋ üçün bu intayin eğir soal. Käçürdi yaki käçürmidi däp kesip җavap berişniŋ šzimu qiyin…

…Ana sütini aqlimay, pärzäntlik borçuni štimäslik käbirä (eğir guna) hesaplinidu. Şuŋlaşqa anilarni ränҗitip, kšŋligä azar bärmäy, ularni aliqanda tutup, izzätläp štäyli. Bu duniyada hämmimiz vaqitliq mehman ekänligimizni zadi yadimizdin çiqarmayli. Ata-anilar bilän iҗil-inaq, quvnaq hayat käçürüp, bir-birimizgä hšrmät kšrsitip, anilarni asraşni untimayli. Çünki ana eçilğanni yepip, çeçilğanni terip jüridiğan uluqlarniŋ uluğidur. Ana bilän šy avat.

Şämşidin AYuPOV.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ