Qazaqstan bilim җämiyiti yolida

0
885 ret oqıldı

Qazaqstan Җumhuriyitiniŋ Prezidenti Nursultan Nazarbaevniŋ «Nazarbaev Universitetida» oquğan lektsiyasi

Qadirli El jastarı!

Bilim jolındağı jas qırandar! Oqıtuşılar men studentter!

Sizdermen kezdesip, oy bšlisetin dästürli däris men üşin ülken quanış!

Jaŋa oqu jılı qwttı bolsın, berekeli, tabısı men jeŋisi mol jıl bolsın!

Iqılım zamandardan qalğan «Bilekti birdi jığadı, bilimdi mıŋdı jığadı» degen atalı sšz bar.

Qazaqtıŋ bwl maqalınıŋ šzektiligi bügingi taŋda tipten ayrıqşa.

Bwl zaman bilekke senetin emes, bilimge senetin zaman.

Zamanaui älemde eldiŋ quatı eŋ aldımen azamattarınıŋ bilimimen šlşenedi.

Sol bilimdi äjetke, twrmıs igiligine jarata biluimen bağalanadı.

İnemen qwdıq qazğanday, qiın da kürdeli, orasan qajır-qayrat pen erik-jigerdi talap etetin bilimsiz – šmir twl.

Tereŋ bilim – täuelsizdigimizdiŋ tiregi, aqıl-oy – azattığımızdıŋ aldaspanı.

Һšrmätlik oqutquçilar bilän studentlar!

Bizniŋ Universitet hazir çoŋ yolniŋ äŋ beşida turidu.

Biraq hazirniŋ šzidila häliqara šlçäm boyiçä šziniŋ aliy oqutuşniŋ ülgä-şäkilliri bilän ilmiy-tätqiqatlirini şäkilländürüvatidu.

Bu yärdä bilim beriş vä izdiniş qädriyätliri bilän än°äniliriniŋ sistemisi şäkilliniş җäriyanini baştin štküzmäkçi.

Bu hazir päqät qazaqstanliq aliy oquş orunliri hämkarliğiniŋla ämäs, şundaqla bizniŋ barliq bilim beriş sistemilirimizniŋ nişani bolmaqta.

Buniŋdin bir näççä jil ilgiri, Universitetimizni planlap, selişni ändila başliğan päyttä, biz uniŋ Qazaqstandiki äŋ ilğar aliy oquş orni bolidiğanliğini haliğan eduq.

Yeŋi aliy oquş orni haҗät edi.

HHİ äsirdiki qazaqstanliq aliy mäktäpniŋ keläçäk ülgisi bolalaydiğan yeŋi mental'liq lider aliy oquş ornidur.

Şundaq qilip, män šzämniŋ namimni berişkä kelişkän alamät Universitet päyda boldi.

Universitetniŋ ihtidari turaqliq türdä mustähkämlinip kelivatidu.

Bügün bu yärdä bir yerim miŋdin oşuq student bilim elivatidu.

Moşu jili konkurs bir orunğa ondin oşuq adämni täşkil qildi.

Bu yärdä lektsiyani duniyaniŋ ilğar universitetliridin kälgän professorlar oquydu.

Һayat toğriliq ilim märkizidä, Energetikiliq tätqiqatlar märkizi bilän İntizam ara märkäzdä ilmiy işlar sür°ät elivatidu.

Bu yärdä 70kä yeqin ilmiy tehnikiliq layihä ämälgä aşuruluvatsa, jil ahiriğa qädär ularniŋ sani 100gä yetidu.

Duniyaniŋ kšrnäklik ilmiy näşirliridä ilmiy ämgäklär elan qilinivatidu.

Һazirniŋ šzidä käşpiyatçiliq üçün 4 patent elindi.

Biz universitetni tehimu täräqqiy ätküzidiğan bolimiz. Bügünmu biz Bilim beriş mäktivini açimiz. Jil ahiriğa qädär Biznes mäktivi bilän Dšlätlik säyasät mäktivini eçişni planlavatimiz.

Biz  üçün Meditsiniliq Tağ-kan mäktäplirini açidiğan künmu jiraq ämäs.

Bu yärdä, universitetliq bilim beriş lideriniŋ benasida, elimizniŋ yeŋi keläçigi, mämlikitimizniŋ yeŋi elitisi duniyağa kälmäktä.

Qazaqstanliqlarğa teçliq bilän işänçini täminläp, Qazaqstanni HHİ äsirdä täräqqiy ätküzüş väzipisigä egä bolğanlar  duniyağa kälmäktä.

Bügün meniŋ lektsiyamni bizniŋ käŋ-taşa elimizniŋ  җay-җaylirida millionliğan juqarqi sinip oquğuçiliri bilän studentlar tiŋşavatidu.  

Bügün män silär bilän qol yätkän utuqlar vä eğir täҗribilärgä tayanğan halda, elimizniŋ alğa qarap utuqluq ilgirilişini davamlaşturuş üçün bizniŋ hämmimizgä bilim beriştä, ilim-pändä, ihtisat bilän säyasättä yeŋiçä qandaq işläş haҗätligi toğriliq pikirlirim bilän bšlüşmäkçimän.

20 jilliq utuqluq vä turaqliq täräqqiyatida Qazaqstan šziniŋ muhim tarihiy mähsitigä yätti.

Äsirlärgä sozulğan tarihida däsläpki qetim qedimiy qazaq yeridä absolyutluq häliqara legitimliqqa egä dšlät barliqqa käldi.

Etirap qilinğan dšlätlik suverenitet — bu nahayiti zor vä nahayiti qimmät resurs ekänligini eytmaqçimän.

Moşu jillar җäriyanida elimiz moşu suverenitet bilän säyasiy salmaqni yeŋiveliş vä etirap qilduruş üçün iş elip bardi.

20 jil štkändä, mähsitimiz ämälgä aşti.

Mustäqillik jillirida, yäni päqät bir ävlat dairisidä, Qazaqstan täräqqiy etivatqan mämlikättin kirim däriҗisi ottura vä ihtisadi šsüvatqan dšlätkä aylandi.

Һayat süpiti hässiläp yahşilandi, çünki,  biz däsläpki künlärdin başlap qazaqstanliqlar hayatiniŋ juquri ülgä-şäkillirigä nişan qilduq.

Mäsilän, kämbäğälçilik däriҗisi ahirqi on jilda 4 hässä qisqardi.

Täŋpuŋlaşturulğan taşqi säyasät Qazaqstanğa duniya miqiyasida çoŋ utuqqa qol yätküzüşkä mümkinçilik bärdi.

Adäm resursiğa uzaq muddätlik vä oylaşturulğan investitsiyalär bizgä talantliq vä, män işinimänki, utuqluq yaş ävlatni hädiyä qildi.

Biz silärniŋ käspiylärdin bolup, alämniŋ härqandaq yeridä ehtiyaҗğa egä, Qazaqstanda HHİ äsirdä utuq bilän izgülükni täminläydiğan ihtidarğa egä boluşiŋlar üçün  oquşqa vä šzäŋlarni-šzäŋlar yetildürüşkä helila qolayliq şaraitni yaritip bärduq.

Bu, haҗät däp bilsäŋlar, silärniŋ keläçäk missiyariŋlar vä silärniŋ çoŋ ävlat aldidiki җavapkärligiŋlar.

Һšrmätlik auditoriya!

Moşu äsirniŋ däsläpki onjilliği häliqara terrorizmniŋ päyda boluşi bilän başlandi, uniŋdin keyin uzun onjilliqlar davamida qeliplaşqan duniyaviy ihtisadiy tärtipni buzğan, kšlämi җähättin adäm eytqusiz duniyaviy bohran päyda boldi.

2007-jili AQŞta başlanğan bohran 2008-jili Evropiğa kälsä, uni ta hazirğiçä šz çaŋgilidin çiqarmayvatidu.

Bügün härqandaq mämlikät yeŋi duniyaviy muhittin qayta-qayta šziniŋ ornini izdäp, riqabätkä qabil bolup qeliş üçün šzini šzgärtişkä mäҗbur.

Һazir duniyaviy ihtisadiy quruluşniŋ modeli qayta şäkillinip, istimal qiliş ihtisadi bilän duniyaviy mäbläğniŋ asasliri transformatsiyalänmäktä.

Säyyariniŋ pütkül tarihidiki nahayiti çoŋ duniyaviy maliyäviy-ihtisadiy bohran tehi häl qilinmidi.

U barliq mämlikätlärgä, җümlidin Qazaqstanğimu küçlük täsir qilişni davamlaşturuvatidu. Şundaqla kün tärtividä duniyaviy säyasiy härikätlär, quvät kšzliri bahasiniŋ šzgirişi bilän resursluq talaş-tartişlar ohşaş sirtqi tavakälçiliklär päyda boldi.

Yeŋi tärtip šz dairisidä här mämlikätniŋ içki behätärligi üçünmu hovup päyda qilivatidu.

Moşularniŋ hämmisi nurğunliğan ällärdä iҗtimaiy qisimğa, tärtipsizliklärni päyda qilişqa, dinlar ara җaŋҗallarğa vä şundaqla terrorluq täşkilatlar täripidin bolidiğan hätärlärgä elip kelişi ehtimal.

Bizniŋ väzipimiz — moşu tavakälçiliklärni helila azaytiş, şuŋlaşqa elimiz üçün barliq ähmiyätlik yšnilişlär boyiçä sistemiliq iş elip berivatimiz.

Birinçidin, progmatikiliq sirtqi säyasättä asasiy diqqät:

—   yeŋi šz ara munasivät bilän hämkarliqni täräqqiy ätküzüşkä;

—   ihtisadiy diplomatiyagä;

—   Qazaqstanniŋ regionluq behätärliktiki rolini tehimu mukämmälläştürüşkä qaritilğan bolidu.

Tüp-asasliq bohranni beşidin käçürüvatqan häliqara hämdostluqta Qazaqstanniŋ nemini halaydiğanliğini bilidiğanliğiğa; nemini täklip qilidiğanliğini bilidiğanliğiğa; mäsiliniŋ bahasini yahşi hesaplaydiğanliğiğa vä šziniŋ väzipilirini här dayim orunlaydiğanliğiğa guman bolmasliği şärt.

İkkinçidin, täräqqiyatniŋ yeŋi dävridiki ihtisadiy säyasät investitsiyalik säyasätkä sezilärlik tüzitişlärni tähmin qilidu.

İnvestitsiyalär asasän paydisi bolidiğan yšnilişlärgä särip qilinidu.

Qazaqstanniŋ hazirqi zamandiki ihtisadiy modelida payda bilän investitsiyalärni qayturuş җäriyanliri ilğar duniyaviy korporatsiyalärdikigä ohşaş bolidu.

Biz hazir häliqara ihtisadiy hämdostluqqa yeŋi qädämlärni eniqlavatimiz.

Täräqqiyatniŋ yeŋi nuqtiliri kiçik ottura karhanilar bolidu.

Moşularniŋ hämmisi yeŋi qazaqstanliq industriya üçün nahayiti ähmiyätlik.

Qazaqstanniŋ asasiy strategiyalik ävzällikliri — bu ham äşiya resursliri.

Һazir biz elimizniŋ yeŋi ihtisadini şäkilländürüş üçün energetika vä işläpçiqiriş sahaliridin ünümlik paydiliniş, bu sahalardiki ämgäk ünümdarliğini aşuruş, mähsulat kšlämi bilän kirimni helila kšpäytiş mäsililirini qaraşturuvatimiz. 

Turaqliqni täminläş üçün biz iҗtimaiy ğämsizländürüş, ämgäk vä ämgäk bilän täminläş säyasitini optimallaşturumiz.

Salamätlik saqlaş sahasida başlanğan islahatlarni davamlaşturimiz.

Turuşluq šy quruluşi, mämlikitimizdiki su behätärligi bilän täminläş planlirini qayta qaraymiz.

Yeŋi dävirdä mämuriy islahat nahayiti ähmiyätlik.

Moşu blokta märkäzsizländürüş vä şähsiylikni himayä qiliş, kelişim-şärtlik munasivät institutlirini mukämmälläştürüş, qanun aldidiki täŋlikni qolğa kältürüş mäsililiri qaraşturuluvatidu.

Moşu asasiy yšnilişlär Qazaqstanniŋ yeŋi duniyaviy intizam şaraitidiki Yeŋi täräqqiyat yšnilişini kšrsitip beridu.

Һazir u Һškümät vä ekspertlar täripidin täyyarlinivatidu.

Qimmätlik dostlar!

Bügün qazaqstanliqlar — yaş vä sür°ätlik millät. Bizniŋ grajdanlirimizniŋ ottura yeşi 35tin aşmaydu. 

2005-jili başlanğan tuğut sür°iti, tähminlär boyiçä, 2016-jilğiçä davamlişidu.

Balilar  sani štkän jillarğa nisbätän, 1,2 millionğa kšpiyidiğan bolidu.

Ular Qazaqstanniŋ yeŋi keläçäk qurğuçiliriniŋ estafetisini davamlaşturidu.

Biz hazirniŋ šzidä ularniŋ härtäräplimä täräqqiy etişi üçün haҗät barliq şaraitni yaritişimiz lazim. 

Özäŋlarğa mälum, Qazaqstan hälqi Assambleyasiniŋ XİX sessiyasidä män dšlätlik yaşlar säyasitini küçäytiş boyiçä bir qatar tapşurmilarni bärdim.

Һazirniŋ šzidä Yaşlar işliri boyiçä komitet qurulğan.

Barliq regionlarda yaşlar işliri boyiçä başqarmilar täşkil qilinivatidu.

2020-jilğiçä bolğan dävirgä beğişlanğan Yaşlar säyasitiniŋ yeŋi kontseptsiyasini işläp çiqiş җäriyani ketip baridu.

Yaş qazaqstanliqlar grajdan deginimiz — bu päqät hoquqla ämäs, birinçi novättä, šzi, šziniŋ ailisi vä bizniŋ Vätinimiz üçün çoŋ җavapkärçilik ekänligini yadida saqlişi lazim.

HHİ äsirdä qazaqstanliqlar Uzaq yaşiğuçilar Milliti boluşi şärt.

Kšp ähvallarda salamätlikni päqät meditsiniğa munasivätlik däp hesaplaymiz.

Salamätlikni, birinçi novättä, adämniŋ šzi şäkilländürüşi keräk.

Män silärni vä barliq studentlarni bizniŋ olimpiadiçilirimizniŋ utuği hšrmitigä ziyanliq adätlärdin baş tartişqa çaqirimän, sport bilän şuğulliniŋlar, sağlam hayat tärizini tutuŋlar.

Һšrmätlik tiŋşiğuçilar!

Biz «bilim — ilim — innovatsiyalär» üçlügi başquridiğan postindustriyalik duniyağa qädäm taşlavatimiz.

BMT yenidiki häliqara täşkilatlar, ilğar evropiliq liderlar, nurğunliğan kšrnäklik ihtisatçilar bilän säyasätçilär hazirniŋ šzidila Üçinçi industriyalik inqilap kontseptsiyasini räsmiy türdä qobul qilip ülgärdi.

Bu kontseptsiyagä kšrnäklik amerikiliq alim Djeremi Rifkin nahayiti eniq çüşänçä bärdi.

Däsläpki inqilap ho dvigateliniŋ käşip qilinişiğa munasivätlik bolsa, ikkinçisi elektr vä däsläpki alaqä quralliriniŋ käşpiyati bilän, üçinçisi räqämlik alaqiniŋ barliqqa kelişi bilän  başlandi.

Pat yeqinqi jillarda İnternet tehnologiyalär bilän qaytilinidiğan mänbälär Üçinçi industriyalik inqilap üçün yeŋi infraqurulum quruş mähsitidä birlişip ketidu.

«Energetikiliq İnternet» millionliğan adämgä šz šyliridä, idarilärdä vä zavodlarda taza energiya işläpçiqirişqa vä uniŋ bilän ärkin almişişqa mümkinçilik beridu.

Һazir Afrikida Saharada «kün» vä «şamal» elektrstantsiyalirini selişniŋ äҗayip layihisi täyyarlinivatidu.

Uniŋ üstigä, energiya Evropiğa Yärottura deŋizi arqiliq su asti kabeli bilän yätküzülidiğan bolidu.

Qaytilinidiğan energetika hünärvänçilikniŋ bizniŋ hälqimiz üçün än°äniviy türlirini, şundaqla yaylaq mal egiligini qayta yeŋilaşqa imkaniyät yaritidu.

Qarmiğida kiçikkinä şamal yaki kün stantsiyasi bar härqandaq çopan šzigä layiq šyi, alaqisi vä süyi bar qolayliq yaylaqni setivalğan bolar edi.

Qazaqstanda yärniŋ 90 payizi himikatlar vä pestitsidlar bilän zähärlänmigän.

Şuŋlaşqa häliqara bazarlarda çoŋ ehtiyaҗğa egä taza organikiliq yeza egiligi mähsulatlirini yetiştürüşkä mümkinçilik bar.

2050-jilğa qädär ozuq-tülükkä bolğan ehtiyaҗ duniyada 40 payizğa aşidu.

«Yeşil ihtisatni» beridiğan barliq moşu ävzälliklär üçinçi industriyalik inqilapniŋ asasi bolidu.

Turaqliq bilän razimänlikni täminläydiğan millätlär ara vä dinlar ara munasivätlär institutlirini täräqqiy ätküzüşniŋ  ähmiyiti zor. Diniy vä etnosluq kamsitiş, şundaqla moşundaq asasqa egä җinayätlär üçün җazalinişniŋ qanuniy çarilirini küçäytiş lazim.

Qazaqstan hälqi Assambleyasiniŋ rolini tehimu aşurğan toğra.

Qazaqstanliqlar ekstremizm bilän radikalizmni qobul qilmaydu.

Bizniŋ grajdanlirimiz härqaçan säyasiy dävraŋvazliq bilän iҗtimaiy kamsitişqa dayim qarşi turidu.

Biz silär bilän billä duniyaniŋ barliq җayliridä säyasiy, millätlär ara, diniy toqunuşlarniŋ boluvatqanliğini kšrüvatimiz.

HHİ äsirdä ulardin heçkimmu saqlanmiğan vä uniŋda ğalip çiqqanlar yoq.

Mundaq җaŋҗallarda päqät väyrançiliqqa, yoqsizçiliqqa, açarçiliqqa, uzaqqa sozulğan grajdanlar uruşiğa vä qaytidin ottura äsirlärgä başlap äkilidiğan yamanliqla utuqqa yetidu.

Bügün, HHİ äsirdä biz «äynäk duniyada» hayat käçürüvatimiz.

Bu duniya — taza vä nazuk. Bu yärdä taş etişqa bolmaydu.

Uni saqlaşni biliş keräk.

Män bizniŋ häliqniŋ bayliği bolup hesaplinidiğan qazaqstanliq utuqniŋ üç açquçi toğriliq äskä selip štküm kelidu.

Birinçi. 140 etnosniŋ beşini qoşidiğan barliq qazaqstanliqlarniŋ birligi — bu alamät qädriyät.

Bizniŋ väzipimiz — uni himayä qilip, saqlaş vä beyitiş. Biz duniyaviy muhitta šz yšnilişi bilän ärkin üzüp kelivatqan qeyiğimizni heçkimniŋ çayqişiğa yol bärmäymiz.

İkkinçi. Bizniŋ hämmimizgä härqaysimizğa täälluq tolerantliq. Etnosliq vä diniy šzgiçilikni çüşiniş  vä hšrmät bilän qobul qiliş.

Moşuniŋ nätiҗisidä, bizniŋ kšphilliğimiz bizni bšlmäydu, äksiçä, birläştüridu.

Ägär bizniŋ tolerantliğimiz  bolmisa, u vaqitta bizniŋ qeyiğimiz yšnilişidin çiqip ketişi ehtimal vä apättin qoğdalmaydiğan bolidu.

Biz apätkä uçrap, «SOS» bälgüsini beridiğan deŋiz säyahätçilirigä aylinip qalimiz.

Üçinçi. Bu tarihiy täğdirimizniŋ ortaqliği.

Bizniŋ mähsitimiz — šzgirip turidiğan duniyadiki yeŋi ähvallarda päqät tirik qeliş ämäs, şundaqla ilgärki utuqlirimizni mustähkämläp, moşu yeŋi duniyağa šzimizniŋ täsir qiliş mümkinçiligimizni käŋäytip, täräqqiyatimizni davamlaşturuş.

Päqät moşu qädriyätlirimizni küçäytiş kšpäytiş arqiliqla biz härbir qazaqstanliq ailä üçün behätär bähitlik keläçäk quralaymiz.     

Qimmätlik dostlar!

İnnovatsiyalär asasidiki industriyaläştürüş bizniŋ җämiyitimizniŋ yeŋi bahaliq yšnilişigä aylandi.

Bizniŋ ämgäksšygüçlügümiz bizniŋ ikkinçi bahaliq utuğimiz bolup hesaplinidu.

Män «Umumğa Ortaq Ämgäk Җämiyitigä qarap 20 qädäm» namliq šzämniŋ programmiliq maqalämgä nurğunliğan illiq inkaslarni elivatimän.

Ämgäksšygüçlük härqaçan qazaqstanliqlarniŋ alahidä hususiyiti bolğan, bar vä boluveridiğanliqtin, u häyran qalarliq hadisä ämäs.

Qazaqstanliqlar — dšlätniŋ güllinişi härbir adämniŋ ämgigigä, uniŋ bilimigä, җavapkärligigä munasivätlik bolup hesaplinidiğan birpütün vä bšlünmäydiğan ailä.

Bügünmu boş orunlar işsizlardin az ämäs.

Bügünmu kvalifikatsiyalik işçilar yetişmäydu. İşligüsi kelidiğan adämlärniŋ hämmisi iş tapidu vä bir ämäs, ikki iş tepip, maaş eliş mümkinçiligi bar. Päqät hahiş boluşi keräk.

Ähvalni aŋliq räviştä başquruşni biliş lazim.

Uni ämgäk resurslirini bšlüş arqiliq ämälgä aşuruş haҗät — mahir  qollar bilän äqillik başlar barliq yärgä keräk.

Biz yahşi hayatqa çapsanla üginivalduq.

Bizniŋ adämlirimiz šzgä mämlikätlärdä nemä boluvatqanliğini pat-patla untup qalidu.

Män ularni atap oltarmaymän, šzäŋlarmu yahşi bilisilär. U yaqlarda addiy adämlär ämgäk häqqiniŋ, pensiya puliniŋ, yardäm pulliriniŋ däriҗisi yaki başqa närsilär toğriliq eytmaydu. Ularniŋ äytävir bir yärgä orunlaşsaq, degän birla armini bar.

Ändi bizniŋ Qazaqstanda härkimniŋ turaqliq hayat käçürüp vä ailisini beqipla qoymay, baliliriğa bilim beriş vä keläçäkkä planlar tüzüş mümkinçiligi bar.

Täräqqiy ätkän ällärdiki äŋ baş qaidä mundaq — iş adämni ämäs, adäm işni izdäydu.

Һär adäm ämgäk qilişqa, orunlişişqa vä hayat käçürüşkä mümkinçilik bar yärlärgä intilidu.

Bu duniyaniŋ barliq täräqqiy ätkän älliri üçün aksioma.

Ägär biz hayat süpitiniŋ duniyaviy juquri ülgä-şäkillirigä yetimiz desäk, u vaqitta şuniŋğa muvapiq ämgäk qilişimiz keräk.

Şuŋlaşqa intizam bilän ämgäk süpiti alahidä ähmiyätkä egä bolmaqta.

Moşundaq addiy qaidilärsiz utuqluq iҗtimaiy yeŋiliniş toğriliq sšzniŋ  boluşimu mümkin ämäs.

Mämlikät häliqniŋ paravänligi däriҗisini aşuruş üçün qançilik härikät qilsimu, ägär härbir qazaqstanliq šz täğdiriniŋ ämgäksšygüç ğoҗayiniğa aylanmisa, mämlikättiki bar yahşiliqlarniŋ hämmisini qädirläp, ularni tehimu kšpäytmisä, u ulğaymaydu.

Һazir qol qoşturup qarap oltirişqa bolmaydu.

Bügün härbir qazaqstanliq šzigä-šzi män šzämniŋ Vätinimni gülländürüş vä uniŋ qudritini aşuruş üçün nemä qildim däp soal qoyuşi keräk.

Ägär härbir adäm moşundaq oyda bolsa, pütkül elimiz šziniŋ täräqqiyatiğa sür°ät qoşidiğanliğiğa meniŋ işänçim zor.

Äŋ muhimi — tärtip-intizamniŋ äŋ muhim mäsilä ekänligini ästä saqlaş haҗät.

Silär meniŋ işçi kiyim-keçigini kiyip,  šsüp-yetilgänligimni bilisilär, şuŋlaşqa härbir işläpçiqirişta, härbir kollektivta ämgäk tärtivi haҗät däp hesaplaymän.

Şuŋlaşqa dšlät çeki yoq donor ämäs, җämiyät bilän Qazaqstan grajdanliriniŋ paravänliginiŋ šsüşigä şarait tuğduridiğan şerik bolidiğandäk yeŋi şäkilgä kšçüşniŋ ähmiyiti zor.

Yänä bir šzgärmäs qädriyät bar — u bilim elişqa intiliş.

Duniya ekspertliri kvalifikatsiyalik kadrlarğa җiddiy ehtiyaҗ bolidu, däp tähmin qilmaqta.

Tähminlärgä muvapiq, duniyaviy bazar 2020-jilğa qädär aliy bilimlik 40 million hadimğa, 45 million käspiy tehnikiliq bilimi bar mutähässiskä muhtaҗ bolidu.

Һazirniŋ šzidila injenerlar, dohturlar, himiklar, biologlar bilän «eniq» vä «täbiiy mutähässisliklärniŋ» başqimu väkilliri alahidä tapçilliq tuğduruvatidu.

Näzär avduruŋlarçu, Yaponiya, Hitay, Җänubiy Koreya, Singapur, Malayziya ohşaş ällär šzliriniŋ ideyaliri bilän tehnologiyaliridin ünümlük paydilinişi , šzliriniŋ ämgäkçanliği tüpäyli  utuqlarğa qol  yätküzüvatidu.

Bizniŋ zamanimizniŋ äŋ kšrnäklik näzäriyäçi fizikliriniŋ biri Stiven Hokingniŋ eytişiçä, insaniyät turaqliq yeŋilaşni haҗät qilidiğan šz evolyutsiyasini šzi bälgüläydiğan dävirgä qädäm basti.

Silärniŋ bilimiŋlar — u silärniŋ ämgigiŋlarniŋ nätiҗisi.

Silär šzlügidin bilim elişqa qançä kšp intilsaŋlar, şunçilik nurğun bilidiğan bolusilär.

Bilimni biz mämlikätniŋ ihtisadiy resursi, işläpçiqiriş amili süpitidä qaraşturumiz.

Biz häliqara ülgä-şäkillärgä yeqinlişip, milliy bilim beriş sistemisini birhilliq bilän yeŋilavatimiz.

Ahirqi üç jil davamida Qazaqstan YuNESKOniŋ Bilim berişni täräqqiy ätküzüş indeksi boyiçä duniyaniŋ 129 mämlikiti içidä liderlarniŋ tšrtligidä turidu.

Yeŋi talantlarni tepiş bizniŋ oquğuçilirimizniŋ häliqara intellektualliq musabiqilarda yeŋivalğan mukapatliri saniniŋ sür°ätlik šsüşini täminlidi.

Ägär 1998-jili bari-yoqi 8 medal' yeŋivelinsa, biyilqi jilniŋ šzidä u 957.

Ösüm 120 hässä degän sšz!

1993-jili biz keläçäkkä intilğan qarar qobul qilduq.

«Bolaşaq» programmisi innovatsiyalik bilim berişniŋ qazaqstanliq modelini ämälgä aşuruşniŋ däsläpki häl qilğuçi mänbäsigä aylandi.

Bügün moşu programma boyiçä bilim elip, šzliri bilim beriş sistemisida, Nazarbaev Universitetida ämgäk qilivatqan tüläklär moşu zalda oltiridu.

Biz barliq däriҗilärdiki bilim beriş süpitini izçilliq bilän yahşilavatimiz.

Mäktäpkiçä bolğan bilim beriş sahasida «Balapan» programmisi sür°ätlik ämälgä aşuruluvatidu.

Biz härbir adämni ayrim mäbläğ bilän täminläşni җariy qilduq vä dšlät-şähsiy hämkarliğini täräqqiy ätküzüvatimiz.

Mäktäp yeşiğiçä bolğan mähkimilärniŋ sani 3,5 miŋdin aşti.

İkki jil içidä balilarni täminläş 36din 65 payizğa kšpäydi.  

2020-jilğa qädär biz balilarni 100 payiz mäktäpkiçä bolğan bilim beriş bilän täminläydiğan  bolumiz.

Mäktäp yeşiğiçä bolğan bilim berişni yeŋilaş yänimu davamlişişi şärt, keläçäktä kšpqirliq şähsni şäkilländürüşniŋ asasi däl şu yärdä selinidu.

Şuŋlaşqa män Һškümätkä tšvändikilärni tapşurimän:

Birinçi. İlğar häliqara täҗribä asasida mäktäp yeşiğiçä bolğan tärbiyä bilän bilim berişkä oqutuşniŋ  zamaniviy usullirini kirgüzüş lazim.

Ular innovatsiyalik, hä bilim beriş tehnologiyasi kreativliq boluşi şärt.

İkkinçi. Balilarni mäktäpkiçä bolğan bilim beriş bilän täminläş mäsilisigä munasivätlik sistemiliq täkliplärni tüp-asasliq täyyarlaş haҗät.   

Üçinçi. Mäktäp yeşiğiçä bolğan bilim beriş däriҗisidä üç tilliq oqutuşniŋ ammiviy kirgüzülüşini täminläş haҗät.

Şundaq qilip, biz tillarni üginişniŋ klasterliq sistemisini qeliplaşturalaymiz: Elipbä — balilar bağçisi däriҗisidä, mäktäptä — baziliq däriҗä, universitet bilän kolledjda — mutähässislik boyiçä kvalifikatsiyalik til.    

Ottura bilim beriş sahasida biz 12 jilliq oqutuşqa kšçüşkä täyyarliqni davamlaşturimiz.  Yeŋi bilim berişniŋ ülgä-qelipliri täyyarlinivatidu.

Ottura bilim beriş infraqurulumi yahşilinivatidu, üç smenida oqutuş män°iy qilinivatidu.

2014-jilniŋ ahiriğa qädär 522 yeŋi mäktäp selinidiğan bolidu.

Һazirqi vaqitta İntellektualliq mäktäplär sistemisi aktiv täräqqiy ätmäktä.

Ularniŋ täҗribisi asta-asta barliq ottura bilim beriş sistemisiğa tarqitilidiğan bolidu.

Moşu jili mämlikättiki 35 oquş orni İntellektualliq mäktäplär ülgä-şäkilliri boyiçä işläşkä başlaydu. 

İlğar tehnologiyalärni җariy qiliş üçün ottura bilim berişkä elektronluq oqutuş kirgüzülmäktä.

2012-jili u 581 mäktäptä җariy qilinidu. Andin yezidiki mäktäplär baliliri, mümkinçiligi çäklängän balilar oquş materialliriğa qol yätküzäläydiğan bolidu.

Biz ottura bilim berişni yeŋilaşni davamlaşturuşimiz keräk.

Bizniŋ ottura bilim berişni җan beşini mäbläğ bilän täminläşkä basquçluq asasta kšçüşimiz haҗät.

Oquğuçi başqa mäktäpkä yštkälgän ähvalda, ahçimu uniŋ bilän billä baridu.

Moşundaq qilip, biz mäktäplär arisidiki riqabätçilikni aşurimiz.

Һškümätkä ilğar mäktäplärdä җan beşini mäbläğ bilän täminläşni kirgüzüşni tapşurimän.

Muällimlärniŋ kvalifikatsiyasini aşuruşqa vä ularni maddiy räğbätländürüşkä alahidä diqqät bšlüş haҗät.

Biz ilğar pedagogikiliq täҗribilär asasida täyyarlanğan pedagoglarni qayta täyyarlaşniŋ yeŋi üç däriҗilik programmisini kirgüzduq.

Һškümätkä yeqinqi 5 jil içidä 120 miŋ muällimni kvalifikatsiyasini aşuruşniŋ yeŋi programmisi boyiçä oqutuşni täminläşni tapşurimän.

Biz mäktäplär avtonomiyasini täräqqiy ätküzüp, ularda nazarät keŋäşlirini quruşimiz haҗät.

Ämäliyatta biz mäktäplär dairisidä başlanğuç yärlik šzini-šzi başquruşniŋ yeŋi mehanizmlirini täҗribidin štküzüşni başlaydiğan bolumiz.

Qazaqstanda duniyaviy däriҗidiki kolledjlar sistemisi — käspiy-tehnikiliq bilim berişni täräqqiy ätküzüş flagmanliri quruluvatidu.

Ularniŋ bazisida biznesniŋ qatnişişi bilän oquş orunlirini başquruşniŋ korporativliq türi, yeŋi bilim beriş ülgä-qelipliri bilän oquş programmilirini häliqara akkreditlaş täҗribidin štidiğan bolidu.

Һškümätkä jil ahiriğa qädär Atırav şähiridä Käspiy tehnikiliq bilim berişniŋ region ara märkizini eçişni tapşurimän.

2014-jili Astana bilän Almutida yeŋi kolledjlar šz işlirini başlişi şärt.  

Biz şundaqla aliy bilim berişniŋmu süpitini aşuruşimiz keräk.

Utuqluq universitetlar deginimiz, birinçi novättä, avtonomluq märtivisi, akademiyalik ärkinligi bar vä ilmiy-tätqiqat hizmitigä alahidä diqqät bšlidiğan aliy oquş orunliri.

Nazarbaev Universiteti šz paaliyitini moşu qaidilärgä muvapiq elip berivatidu.

Bu täҗribini elimizniŋ başqimu aliy oquş orunliriğa taritiş haҗät.

Һšrmätlik oqutquçilar bilän studentlar!

Nazarbaev Universiteti intellektualliq-innovatsiyalik klaster boluşi şärt.

Uniŋ üçün nemä qiliş keräk?

Һškümätkä tšvändikilärni tapşurimän:

Birinçi. Häliqara täҗribini inavätkä alğan halda, uniŋ yenidin mähsus ihtisadiy regionlar quruş mäsilisini qaraşturuş haҗät.

İkkinçi. İndustriyalik aliy tehnologiyalik mäydançilarni quruş boyiçä işni aktiv jürgüzüş keräk.

«Kazatomprom» vä «Kazkosmos» milliy kompaniyaliri hazirniŋ šzidila, Universitet yenida kün energiyasi, kosmos tehnologiyaliri boyiçä ilmiy-tätqiqat märkäzlirini quruvatidu.

Һškümät bilän «Samruq-Qazınağa» Universitet ätrapida milliy kompaniyalärniŋ juquri tehnologiyalik işläpçiqirişliri bilän sahaliq ilmiy-tätqiqat institutlirini yänimu orunlaşturuş boyiçä eniq plan täyyarlaşni tapşurimän.

Qazaqstanda işlävatqan çät ällik kompaniyalärmu bu layihidin sirt qalmasliği şärt.

Üçinçi. Klasterniŋ turaqliq täräqqiyati üçün uzaq muddätlik keläçäktä Universitet üçün qoşumçä mäydanlarni bšlüş haҗät.

Astana şähiriniŋ hakimiğa moşu mäsilini oylaşturuşni tapşurimän.

Tšrtinçi. Män helä jillardin beri eytip kelivatqinimdäk, ilim bilän biznesniŋ hämkarliğini aktivlaşturuş keräk.

Duniyada mundaq hämkarliqniŋ yahşi ülgiliri bar.

AQŞta štkän äsirniŋ 80-jilliriniŋ beşida industriya bilän universitetlar arisida birläşkän märkäzlärni quruş boyiçä Milliy pän fondi programmisi işqa qoşuldi.

Һazirqi vaqitta yättä yüzdin oşuq professor, tähminän säkkiz yüz aspirant bilän ikki yüz student işläydiğan tähminän moşundaq 50 märkäz utuqluq işlävatidu.

Märkäzlär işligän vaqit içidä ularda tähminän 1000 zärbidar tehnologiyalär täyyarlandi.

Män «Samruq-Qazına» fondiğa Universitet bilän birlişip, industriyalik karhanilar tapşurmiliri boyiçä işläydiğan İnjiniring märkizini quruş mäsilisini oylaşturuşni tapşurimän.

Bäşinçi. Tehnopark, biznes-inkubator, kommertsiyaläştürüş vä tehnologiyalär transferti märkizi, vençurluq fondlar ohşaş innovatsiyalik infraqurulumlar elementlirini quruşqa kirişiş haҗät.

Qazaqstanda tätqiqat aliy oquş orunlirini täräqqiy ätküzüş boyiçä işlarni yänimu davamlaşturuş keräk.

Täräqqiy ätkän duniyada innovatsiyalärniŋ çoŋ qismi vä universitetlar yenidiki kommertsiyaläştürüş idariliri işliriniŋ nätiҗiliri universitetliq ilimğa hastur.

Uniŋ üstigä, yaşlarni mutähässislikkä, innovatsiyalik menedjmentqa näq moşu universitetlarda oqutidu, ändi u šz tätqiqatliriniŋ nätiҗiliridin ahçiliq payda tapqusi kelidiğan härqandaq alim üçün haҗät.

Mäsilän, Kembridj universitetida pütkül duniyada etirap qilidiğan innovatsiyalik ekosisteminiŋ tšvändikidäk nätiҗidarliq institutliri bar: İlmiy idarä, Kembridjniŋ biznes-mäktivi, İnnovatsiyalik märkäz, İlmiy tehnopark, İdeyalär inkubatori, Kommertsiyaläştürüş vä tehnologiyalär transferti idarisi.

Moşundaq qilip, alim üçün u paydilinalaydiğan institutlar bilän qurallarniŋ mol türi bar. 

Uni šzi tallavalidu. Uniŋ üçün kommertsiyaläştürüş boyiçä iş-härikätlärniŋ yezilğan yšnilişi yoq.

Universitetniŋ väzipisi — ilimniŋ nätiҗilirini kommertsiyaläştürüş üçün barliq haҗätlik nätiҗidarliq infraqurulum quruş.

Bu yärdä Kembridjniŋ buniŋğa uzaq jillar davamida evolyutsiyalik yoli bilän kälgänligini atap štüş haҗät.

Qazaqstanliq turğidin elip qariğanda, mümkin, aldi bilän, qolda bar haҗätliklär bilän istiqballiq eniq layihilärgä tayanğan halda, institutlarniŋ innovatsiyalik klasteri ohşaş birhil sistemisini quruş haҗät bolar.

Näq moşundaq kšzqaraş süpätlik insan kapitaliniŋ qaynar kšzigä, ihtisat bilän bilim җämiyitini quruşniŋ asasiğa aylanmaq.

Һšrmätlik studentlar!

«Pütkül šmür boyi oquş ändi al'ternativa ämäs, häqiqiy haҗätlik», däydu Garvard universitetiniŋ näqilliriniŋ biri.

Şuniŋğa munasivätlik, silär alidiğan süpätlik bilim päqät yol açidiğan intellektualliq kapital bolup hesaplinidu.

Silärgä šzäŋlar bilän šzäŋlar üzlüksiz işläp, šz bilimiŋlarni, käspiy maharitiŋlarni aşuruşiŋlar haҗät.

Nemis filosofi Zimmel'niŋ eytişiçä: «Bilimlik adäm — u šzi bilmäydiğan närsini nädin tepişqa bolidiğanliğini bilidiğan adäm».

Män silärni İnternet almaşturalmaydiğan halda aktiv härtäräplimä täräqqiy etişkä, sport vä sän°ät bilän şuğullinişqa, çät äl tillirini üginişkä, vätänlik vä duniyaviy ädäbiyatniŋ çoŋqur miraslirini tonup-bilişkä çaqirimän.

Silärniŋ hämmiŋlar layiq hayatniŋ, paravänlikniŋ, yeŋi hayat süpitigä qol yätküzüşniŋ päqät ämgäk arqiliqla kelidiğanliğini yadiŋlarda saqlişiŋlar keräk.

Qımbattı jastar!

Zamanımızdıŋ zaŋğar jazuşısı Mwhtar Äuezov «Halıq pen halıqtı, adam men adamdı teŋestiretin – bilim» degen.

Biz šrleudi šmiriniŋ šzegi etken halıqpız.

Mına zamanda «Önerdiŋ kiltin tapqan ğana šrge şabadı».

Sender, täuelsiz Qazaqstannıŋ keleşegi üşin tarihi jauapkerşilik arqalaytın azamatsıŋdar.

Osı jauapkerşilikti sezine bi­liŋder.

Memlekettiŋ eŋ wlı mwratı – ärbir azamatınıŋ tauqımet kšrmey, baquat­tı tirşilik keşui.

Meniŋ «Jalpığa Ortaq Eŋbek Qoğamına qaray 20 qadam» attı maqalamnıŋ da tüpki mäni osında.

Qazaq «beynet tübi – zeynet» deydi.

«Auırdıŋ üstimen, jeŋildiŋ astımen» tirşilik jasau bizge jat qılıq boluı tiis.

Bizdiŋ qoğamda adal eŋbekti tereŋ bilimmen wştastırğan ğana tabısqa jete alatının qaperden şığarmağan abzal.

Bwl – zaman talabı.

Sender Qazaqstannıŋ šz ğılımı men tehnologiyasın, šzindik wstanımın jasaytın ğılım iesi bolularıŋ kerek.

Kez kelgen käsip iesi šz şaruasın tıŋ täsilmen, jaŋa ädispen isteuge wmtılsa ğana eşkim jetpegen tabısqa jete aladı.

Özgeler salğan sürleuge tüsip, bšten izdiŋ şaŋın jwtu Qazaqstan jastarınıŋ taŋdauı emes.

Sender, täuelsiz qazaq eliniŋ bilimdi jastarı, šz soqpaqtarıŋdı salıp, onı eldi damuğa bastaytın daŋğılğa aynaldıruğa tiissiŋder!

Qwrmetti studentter!

Qadirli wstazdar!

Qazaq memleketi jıl štken sayın tıŋ belesterdi bağındırıp, jaŋa asulardan asuda.

Aldağı uaqıtta Qazaq eliniŋ tabıs­tı jolın layıqtı jalğastıru sen­der­diŋ enşileriŋde.

Wlı Abay:

Talap, eŋbek, tereŋ oy,

Qanağat, raqım oylap qoy!

Bes asıl is kšnseŋiz, – dep beker aytpağan.

Adamzattı tereŋ oyğa kemel bilim jeteleydi.

Oqıŋdar! Bilim alıŋdar! Talaptana biliŋder!

Tınımsız eŋbekteniŋder!

Twlpar düldüldigimen, adam bilgirligimen ozadı.

Betalısı künde šzgergen almağayıp düniede adamzat üşin eşqaşan šzgermegen, šzgermeytin temirqazıqtar bar. Ol – bilim! Ol – eŋbek!

El bolaşağınıŋ bayandı bolmağı basta bwlıqsığan bilim men qolda oynağan eŋbekke baylanıstı.

Endeşe, bilimderiŋ tolıssın! Eŋ­bek­teriŋ jansın! Nazarlarıŋa rahmet!

Astana şähiri 5-sentyabr', 2012-jil.

AQŞta štkän äsirniŋ 80-jilliriniŋ beşida industriya bilän universitetlar arisida birläşkän märkäzlärni quruş boyiçä Milliy pän fondi programmisi işqa qoşuldi.

Һazirqi vaqitta yättä yüzdin oşuq professor, tähminän säkkiz yüz aspirant bilän ikki yüz student işläydiğan moşundaq 50täk märkäz utuqluq işlävatidu.

Märkäzlär işligän vaqit içidä ularda tähminän 1000 zärbidar tehnologiyalär täyyarlandi.

Män «Samruq-Qazına» fondiğa Universitet bilän birlişip, industriyalik karhanilar tapşurmiliri boyiçä işläydiğan İnjiniring märkizini quruş mäsilisini oylaşturuşni tapşurimän.

Bäşinçi. Tehnopark, biznes-inkubator, kommertsiyaläştürüş vä tehnologiyalär transferti märkizi, vençurluq fondlar ohşaş innovatsiyalik infraqurulumlar elementlirini quruşqa kirişiş haҗät.

Qazaqstanda tätqiqat aliy oquş orunlirini täräqqiy ätküzüş boyiçä işlarni yänimu davamlaşturuş keräk.

Täräqqiy ätkän duniyada innovatsiyalärniŋ çoŋ qismi vä universitetlar yenidiki kommertsiyaläştürüş idariliri işliriniŋ nätiҗiliri universitetliq ilimğa hastur.

Uniŋ üstigä, yaşlarni mutähässislikkä, innovatsiyalik menedjmentqa näq moşu universitetlarda oqutidu, ändi u šz tätqiqatliriniŋ nätiҗiliridin ahçiliq payda tapqusi kelidiğan härqandaq alim üçün haҗät.

Mäsilän, Kembridj universitetida pütkül duniyada etirap qilidiğan innovatsiyalik ekosisteminiŋ tšvändikidäk nätiҗidarliq institutliri bar: İlmiy idarä, Kembridjniŋ biznes-mäktivi, İnnovatsiyalik märkäz, İlmiy tehnopark, İdeyalär inkubatori, Kommertsiyaläştürüş vä tehnologiyalär transferti idarisi.

Moşundaq alim üçün u paydilinalaydiğan institutlar bilän qurallarniŋ mol türi bar. 

Uni šzi tallavalidu. Uniŋ üçün kommertsiyaläştürüş boyiçä iş-härikätlärniŋ yezilğan yšnilişi yoq.

Universitetniŋ väzipisi — ilimniŋ nätiҗilirini kommertsiyaläştürüş üçün barliq haҗätlik nätiҗidarliq infraqurulum quruş.

Bu yärdä Kembridjniŋ buniŋğa uzaq jillar davamida evolyutsiyalik yoli bilän kälgänligini atap štüş haҗät.

Qazaqstanliq turğidin elip qariğanda, mümkin, aldi bilän, qolda bar haҗätliklär bilän istiqballiq eniq layihilärgä tayanğan halda, institutlarniŋ innovatsiyalik klasteri ohşaş birhil sistemisini quruş haҗät bolar.

Näq moşundaq kšzqaraş süpätlik insan kapitaliniŋ qaynar kšzigä, ihtisat bilän bilim җämiyitini quruşniŋ asasiğa aylanmaqçi.

Һšrmätlik studentlar!

«Pütkül šmür boyi oquş ändi al'ternativa ämäs, häqiqiy haҗätlik», däydu Garvard universitetiniŋ näqilliriniŋ biri.

Şuniŋğa munasivätlik, silär alidiğan süpätlik bilim päqät yol açidiğan intellektualliq kapital bolup hesaplinidu.

Silärgä šzäŋlar bilän šzäŋlar üzlüksiz işläp, šz bilimiŋlarni, käspiy maharitiŋlarni aşuruşiŋlar haҗät.

Nemis filosofi Zimmel'niŋ eytişiçä: «Bilimlik adäm — u šzi bilmäydiğan närsini nädin tepişqa bolidiğanliğini bilidiğan adäm».

Män silärni İnternet almaşturalmaydiğan halda aktiv härtäräplimä täräqqiy etişkä, sport vä sän°ät bilän şuğullinişqa, çät äl tillirini üginişkä, vätänlik vä duniyaviy ädäbiyatniŋ çoŋqur miraslirini tonup-bilişkä çaqirimän.

Silärniŋ hämmiŋlar layiq hayatniŋ, paravänlikniŋ, yeŋi hayat süpitigä qol yätküzüşniŋ päqät ämgäk arqiliqla kelidiğanliğini yadiŋlarda saqlişiŋlar keräk.

Qımbattı jastar!

Zamanımızdıŋ zaŋğar jazuşısı Mwhtar Äuezov «Halıq pen halıqtı, adam men adamdı teŋestiretin – bilim» degen.

Biz šrleudi šmiriniŋ šzegi etken halıqpız.

Mına zamanda «Önerdiŋ kiltin tapqan ğana šrge şabadı».

Sender, täuelsiz Qazaqstannıŋ keleşegi üşin tarihi jauapkerşilik arqalaytın azamatsıŋdar.

Osı jauapkerşilikti sezine bi­liŋder.

Memlekettiŋ eŋ wlı mwratı – ärbir azamatınıŋ tauqımet kšrmey, baquat­tı tirşilik keşui.

Meniŋ «Jalpığa Ortaq Eŋbek Qoğamına qaray 20 qadam» attı maqalamnıŋ da tüpki mäni osında.

Qazaq «beynet tübi – zeynet» deydi.

«Auırdıŋ üstimen, jeŋildiŋ astımen» tirşilik jasau bizge jat qılıq boluı tiis.

Bizdiŋ qoğamda adal eŋbekti tereŋ bilimmen wştastırğan ğana tabısqa jete alatının qaperden şığarmağan abzal.

Bwl – zaman talabı.

Sender Qazaqstannıŋ šz ğılımı men tehnologiyasın, šzindik wstanımın jasaytın ğılım iesi bolularıŋ kerek.

Kez kelgen käsip iesi šz şaruasın tıŋ täsilmen, jaŋa ädispen isteuge wmtılsa ğana eşkim jetpegen tabısqa jete aladı.

Özgeler salğan sürleuge tüsip, bšten izdiŋ şaŋın jwtu Qazaqstan jastarınıŋ taŋdauı emes.

Sender, täuelsiz qazaq eliniŋ bilimdi jastarı, šz soqpaqtarıŋdı salıp, onı eldi damuğa bastaytın daŋğılğa aynaldıruğa tiissiŋder!

Qwrmetti studentter!

Qadirli wstazdar!

Qazaq memleketi jıl štken sayın tıŋ belesterdi bağındırıp, jaŋa asulardan asuda.

Aldağı uaqıtta Qazaq eliniŋ tabıs­tı jolın layıqtı jalğastıru sen­der­diŋ enşileriŋde.

Wlı Abay:

Talap, eŋbek, tereŋ oy,

Qanağat, raqım oylap qoy!

Bes asıl is kšnseŋiz, – dep beker aytpağan.

Adamzattı tereŋ oyğa kemel bilim jeteleydi.

Oqıŋdar! Bilim alıŋdar! Talaptana biliŋder!

Tınımsız eŋbekteniŋder!

Twlpar düldüldigimen, adam bilgirligimen ozadı.

Betalısı künde šzgergen almağayıp düniede adamzat üşin eşqaşan šzgermegen, šzgermeytin temirqazıqtar bar. Ol – bilim! Ol – eŋbek!

El bolaşağınıŋ bayandı bolmağı basta bwlıqsığan bilim men qolda oynağan eŋbekke baylanıstı.

Endeşe, bilimderiŋ tolıssın! Eŋ­bek­teriŋ jansın! Nazarlarıŋa rahmet!

Astana şähiri 5-sentyabr',

2012-jil.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

     

 

 

 

    

 

 

 

Bälüşüş

Javap qalduruŋ